Tygodnik Rodzin Katolickich „Źródło”
ul. Kazimierza Wielkiego 18/3
30-074 Kraków

Sekretariat: 12 423-22-57
Redakcja: 12 421-75-49
Prenumerata: 12 422-74-18

Krakowskie „Zwiastowanie”

Krakowskie Zwiastowanie

Od 14 sierp­nia w Ośrod­ku Kul­tu­ry Euro­pej­skiej EUROPEUM moż­na oglą­dać wspa­nia­łe dzie­ło Mistrza Jerze­go, zwią­za­ne ze Zwia­sto­wa­niem Pań­skim z Muzeum Ksią­żąt Czar­to­ry­skich. Pokaz zwią­za­ny jest z pro­mo­wa­nym cyklem, tra­dy­cyj­nie już przy­go­to­wy­wa­nym przez Muzeum Naro­do­we w Kra­ko­wie (MNK) z oka­zji  uro­czy­sto­ści Wnie­bo­wzię­cia NMP, w Pol­sce nazy­wa­ne­go tak­że świę­tem Mat­ki Bożej Ziel­nej.

W duchu nie tyl­ko rodzi­me­go malar­stwa

Obraz „Zwia­sto­wa­nie” Mistrza Jerze­go, z prze­ło­mu sztu­ki goty­ku i rene­san­su, sta­no­wił cen­tral­ną część tryp­ty­ku ze zbu­rzo­nej przez Austria­ków kole­gia­ty św. Micha­ła na wzgó­rzu wawel­skim. Na Wawe­lu pozo­sta­wał do cza­su jego odna­le­zie­nia w 1803 r. przez księż­nę Iza­be­lę Czar­to­ry­ską. Dzie­ło uka­zu­je mistrzo­stwo mala­rza roz­mi­ło­wa­ne­go w reali­stycz­nym odtwa­rza­niu szcze­gó­łów zapre­zen­to­wa­nej na poka­zie sce­ny sakral­nej. W duchu rodzą­cej się sztu­ki rene­san­so­wej (wzo­ro­wa­nej na drze­wo­ry­cie Albrech­ta Düre­ra), z tru­dem toru­ją­cej sobie dro­gę w zacho­waw­czym śro­do­wi­sku kra­kow­skie­go malar­stwa cecho­we­go z począt­ku XVI w., arty­sta przed­sta­wił postać Archa­nio­ła Gabrie­la oznaj­mia­ją­ce­go Mat­ce Prze­naj­święt­szej Dobrą Nowi­nę. U stóp Boże­go Posłań­ca uka­za­ny został fun­da­tor obra­zu, kano­nik Jakub Mono­pe­des w tra­dy­cyj­nej, klę­czą­cej pozie ado­ra­cji. Nowo­ścią, wska­zu­ją­cą na nowo­żyt­ne widze­nie prio­ry­te­tów sztu­ki, jest data 1517 i sygna­tu­ra arty­sty pod posta­cią lite­ry G (Geo­r­gius – Jerzy), umiesz­czo­na na godle cechu mala­rzy, odma­lo­wa­nym nad kapi­te­lem kolum­ny mię­dzy­okien­nej. Ponad­to o nowej sztu­ce świad­czy wpro­wa­dze­nie pięk­nych moty­wów kra­jo­bra­zo­wych czy ele­men­tów mar­twej natu­ry. Zwłasz­cza biel kwia­tów w wazo­nie – lilii i kon­wa­lii (zwa­nych w ludo­wej tra­dy­cji łza­mi Mat­ki Bożej ronio­ny­mi pod krzy­żem) – sym­bo­li­zu­je czy­stość i dzie­wi­czość Bożej Mat­ki. Nad Jej gło­wą uno­si się Duch Świę­ty w posta­ci gołę­bi­cy, a rów­no­cze­śnie po zło­ci­stych pro­mie­niach spły­wa w kie­run­ku Bożej Rodzi­ciel­ki figur­ka małe­go Jezu­ska z krzy­żem na ramie­niu, ozna­cza­ją­cym zapo­wiedź przy­szłej męki. Klep­sy­dra i nie­za­pa­lo­na świe­ca mają sym­bo­li­zo­wać czas prze­cho­dze­nia Sta­re­go w Nowy Testa­ment – od Pozdro­wie­nia Aniel­skie­go w począt­ko­wym inci­pi­cie, umiesz­czo­nym na kolum­nie.

Cudow­na moc bukie­tów

Cykl poka­zów pod takim tytu­łem to wynik współ­pra­cy MNK ze Sto­wa­rzy­sze­niem Insty­tut Dzie­dzic­twa. Według sta­re­go zwy­cza­ju, na świę­to Wnie­bo­wzię­cia NMP przy­go­to­wy­wa­ne są obec­nie poka­zy obra­zu Maryj­ne­go, a tak­że wrę­cza­ne wią­zan­ki z ziół, kwia­tów i owo­ców. Poświę­co­ne bukie­ty mia­ły zapew­nić dosta­tek na następ­ny rok. Były wyra­zem sza­cun­ku dla natu­ry, któ­ra żywi, leczy i zachwy­ca. Ten pięk­ny pol­ski zwy­czaj nie­sie ponad­to cią­gle aktu­al­ną ewan­ge­licz­ną praw­dę, że Naj­święt­sza Mary­ja Pan­na jest naj­pięk­niej­szym kwie­ciem, owo­cem zro­dzo­nym na zie­mi.

Boże­na Weber