Tygodnik Rodzin Katolickich „Źródło”
ul. Kazimierza Wielkiego 18/3
30-074 Kraków

Sekretariat: 12 423-22-57
Redakcja: 12 421-75-49
Prenumerata: 12 422-74-18

Nie wolno nam odmówić

Ulmowie

24 mar­ca usta­no­wio­ny został Naro­do­wym Dniem Pamię­ci Pola­ków ratu­ją­cych Żydów pod oku­pa­cją nie­miec­ką. W tym roku obcho­dzi­my go po raz dru­gi. Tego dnia mija 75 lat od zamor­do­wa­nia przez Niem­ców boha­ter­skiej rodzi­ny Ulmów z Pod­kar­pa­cia oraz ukry­wa­nych przez nich Żydów.

Pol­ska była jedy­nym kra­jem w oku­po­wa­nej Euro­pie, w któ­rym zgod­nie z roz­po­rzą­dze­niem Han­sa Fran­ka z 15 paź­dzier­ni­ka 1941 roku za pomoc Żydom gro­zi­ła kara śmier­ci. Prze­ło­żo­na war­szaw­skiej pro­win­cji Zgro­ma­dze­nia Sióstr Fran­cisz­ka­nek Rodzi­ny Maryi, mat­ka Matyl­da Get­ter powie­dzia­ła do małej Żydów­ki Lil­li Gold­sch­midt, że „kto­kol­wiek przy­cho­dzi na nasze podwór­ko i pro­si o pomoc, w imię Chry­stu­sa, nie wol­no nam odmó­wić”. Sio­stra Jadwi­ga Ska­lec, słu­żeb­nicz­ka sta­ro­wiej­ska, na pyta­nie czy nie bała się nara­żać życia dla żydow­skich dzie­ci, odpo­wie­dzia­ła: „Tyle ludzi ginę­ło. Wia­do­mo, za coś umrzeć trze­ba. Moż­na i za żydow­skie dzie­ci”.

Prze­ciw­sta­wić się nie­na­wi­ści

Naj­wię­cej żydow­skich dzie­ci przy­by­ło do pol­skich klasz­to­rów wio­sną i latem 1942 roku, kie­dy Niem­cy roz­po­czę­li akcję likwi­da­cji gett. Naj­czę­ściej były one pod­rzu­ca­ne do sióstr. Zosta­wia­no je na scho­dach, w bra­mach, w przed­sion­kach kościel­nych i pocze­kal­niach. Do war­szaw­skie­go Domu Księ­dza Bodu­ena w pierw­szych mie­sią­cach 1943 roku tra­fi­ło w ten spo­sób 57 dziew­cząt i 66 chłop­ców. Małe sie­ro­ty, znaj­do­wa­ne w róż­nych miej­scach, przy­no­szo­no lub przy­pro­wa­dza­no tak­że do zakon­nic. Kil­ku­let­ni chło­piec cały dzień jeź­dził po Kra­ko­wie tram­wa­jem, aż kon­duk­tor zapro­wa­dził go do urszu­la­nek. Zosta­wio­ne w opusz­czo­nym żydow­skim domu nie­mow­lę przy­niósł alber­tyn­kom w kobiał­ce gra­na­to­wy poli­cjant. Wydo­by­wa­niem naj­młod­szych z gett czę­sto zaj­mo­wa­li się księ­ża, któ­rzy prze­ka­zy­wa­li je potem zakon­ni­com. Podob­nie postę­po­wa­ły orga­ni­za­cje pod­ziem­ne, zaj­mu­ją­ce się rato­wa­niem Żydów.

Joan­na Wie­licz­ka-Szar­ko­wa

Na stro­nie inter­ne­to­wej zamiesz­czo­ne są wyłącz­nie frag­men­ty wybra­nych arty­ku­łów, po resz­tę zapra­sza­my do lek­tu­ry papie­ro­wej wer­sji nasze­go Tygo­dni­ka.