Tygodnik Rodzin Katolickich „Źródło”
ul. Kazimierza Wielkiego 18/3
30-074 Kraków

Sekretariat: 12 423-22-57
Redakcja: 12 421-75-49
Prenumerata: 12 422-74-18

Bogactwo charyzmatu

W Zgro­ma­dze­niu Naj­święt­sze­go Odku­pi­cie­la

REDEMPTORYŚCI

Con­gre­ga­tio Sanc­tis­si­mi Redemp­to­ris (CSsR)

IESUS REDEMPTOR MUNDI. Mie­dzio­ryt tytu­ło­wy z her­bem zgro­ma­dze­nia, XVIII w.

Zgro­ma­dze­nie redemp­to­ry­stów jest misyj­ną rodzi­ną zakon­ną. W cią­gu prze­szło 280 lat ist­nie­nia wie­lu współ­bra­ci wspa­nia­le odpo­wie­dzia­ło na Boże powo­ła­nie. Obok świę­tych tej mia­ry co: św. Alfons Ligu­ori – zało­ży­ciel Zgro­ma­dze­nie Naj­święt­sze­go Odku­pi­cie­la; św. Kle­mens Hofbau­er – wiel­ki krze­wi­ciel cha­ry­zma­tu redemp­to­ry­stow­skie­go poza Alpa­mi; św. brat Gerard Majel­la jest patro­nem matek spo­dzie­wa­ją­cych się potom­stwa i patro­nem dobrej spo­wie­dzi; św. Jan Nepo­mu­cen Neu­mann – misjo­narz i bp Fila­del­fii, dzie­wię­ciu innym przy­słu­gu­je tytuł bło­go­sła­wio­ne­go. Kolej­nych sze­ściu, żyją­cych w okre­sie woj­ny domo­wej, zosta­ło jesie­nią br. ogło­szo­nych bło­go­sła­wio­ny­mi męczen­ni­ka­mi Kościo­ła hisz­pań­skie­go.
Ado­ra­cja Naj­święt­sze­go Sakra­men­tu i Mat­ki Bożej pod wezwa­niem Nie­usta­ją­cej Pomo­cy przez świę­tych redemp­to­ry­stów: Gerar­da Majel­lę, Alfon­sa Ligu­ori, Kle­men­sa Hofbau­era i Jana Neu­man­na. Obra­zek wotyw­ny

Dok­tor naj­gor­liw­szy Zgro­ma­dze­nie zało­żył w Sca­la pod Neapo­lem 9 listo­pa­da 1732 roku św. Alfons Maria de Ligu­ori (1696– 1787), biskup i Dok­tor Kościo­ła. U szczy­tu karie­ry praw­ni­czej zre­zy­gno­wał z pra­cy, by swo­je życie oddać cał­ko­wi­cie na służ­bę Chry­stu­so­wi. Po świę­ce­niach kapłań­skich zało­żył Zgro­ma­dze­nie Naj­święt­sze­go Odku­pi­cie­la zwa­ne popu­lar­nie redemp­to­ry­sta­mi, zatwier­dzo­ne w roku 1749 przez papie­ża Bene­dyk­ta XIV. Jego celem był przede wszyst­kim apo­sto­lat opar­ty na misjach ludo­wych, prak­ty­ce reko­lek­cji dla dobra ducho­we­go – zwłasz­cza ubo­gich i opusz­czo­nych, dla prze­ka­zy­wa­nia Dobrej Nowi­ny moż­li­wie naj­licz­niej­szym krę­gom ludzi. Od tego momen­tu redemp­to­ry­ści, uczest­ni­cząc w zle­co­nym przez Chry­stu­sa Pana posłan­nic­twie Kościo­ła, gło­szą w misyj­nej posłu­dze Ewan­ge­lię i wycho­dzą naprze­ciw naglą­cym potrze­bom dusz­pa­ster­skim swo­ich cza­sów.
Św. Alfons Maria de Ligu­ori jako misjo­narz. Por­tret olej­ny, XVIII w.

Zało­ży­ciel pozo­sta­wił po sobie wie­le pism z dzie­dzi­ny ducho­wo­ści, o cha­rak­te­rze chry­sto­cen­trycz­nym i maryj­nym. Dla wywo­dzą­ce­go się ze zna­ko­mi­te­go rodu ary­sto­kra­tycz­ne­go Dok­to­ra Naj­gor­liw­sze­go, misje świę­te sta­no­wi­ły bar­dzo waż­ną for­mę ewan­ge­li­za­cji, sku­tecz­ny oręż w pra­cy apo­stol­skiej w dzie­le Odku­pie­nia Chry­stu­so­we­go. Choć nie były wyna­laz­kiem św. Alfon­sa – już daw­niej sta­no­wi­ły waż­ną for­mę dusz­pa­ster­stwa nad­zwy­czaj­ne­go – jemu i jego ducho­wym synom zawdzię­cza­my ich cha­rak­ter jako wiel­kiej, fun­da­men­tal­nej kate­chi­za­cji adre­so­wa­nej do wszyst­kich, któ­rzy zapra­gną nawró­ce­nia i pojed­na­nia z Bogiem. W celu dotar­cia z nią do każ­de­go z osob­na, sprze­ci­wiał się misjom gene­ral­nym, obej­mu­ją­cym wie­le para­fii. Pre­fe­ro­wał misje w poszcze­gól­nych miej­sco­wo­ściach, choć­by to były nawet małe wspól­no­ty wiej­skie. O. Ber­nard Łubień­ski stre­ścił dwu­to­mo­wy życio­rys Zało­ży­cie­la Zgro­ma­dze­nia autor­stwa współ­bra­ta, o. Ber­tha. Jego prze­kład pol­ski – jak sam zazna­czył – wyni­kał z potrze­by „zapo­zna­nia nasze­go spo­łe­czeń­stwa ze św. Alfon­sem”. Podob­nie pra­gnął zazna­jo­mić Pola­ków z zako­nem Redemp­to­ry­stów i życiem jed­ne­go z nich, któ­ry apo­sto­ło­wał w War­sza­wie u schył­ku XVIII w. Z oka­zji 100. rocz­ni­cy śmier­ci św. Alfon­sa, napi­sał kil­ka arty­ku­łów, a u Wł. Anczy­ca wydał 5 tys. egzem­pla­rzy 8-stro­ni­co­wej ulot­ki o jego życiu i zasłu­gach.
Apo­stoł War­sza­wy
Do Pol­ski redemp­to­ry­stów spro­wa­dził w roku 1787 św. Kle­mens Maria Hofbau­er (1751–1820). Zało­żył pierw­szy poza Ita­lią dom zakon­ny w War­sza­wie przy kościół­ku św. Beno­na na Nowym Mie­ście. Choć począt­ki były bar­dzo skrom­ne, w krót­kim cza­sie klasz­tor stał się ośrod­kiem odno­wy życia reli­gij­ne­go sto­li­cy. Jego zało­ży­ciel, świą­to­bli­wy zakon­nik, Czech z pocho­dze­nia, był jed­no­cze­śnie pierw­szym człon­kiem redemp­to­ry­stow­skiej wspól­no­ty spo­za Włoch. Swo­ją tro­ską objął roz­wój tery­to­rial­ny Zgro­ma­dze­nia. Po 20 latach inten­syw­nej, gor­li­wej pra­cy, beno­ni­ci zosta­li w 1808 r. dotknię­ci dekre­tem bani­cyj­nym i wyrzu­ce­ni z gra­nic ówcze­sne­go Księ­stwa War­szaw­skie­go – nie­ste­ty, tak­że przy współ­udzia­le nie­któ­rych Pola­ków peł­nią­cych wyso­kie urzę­dy. O. Ber­nard swo­ją misją w kra­ju pra­gnął napra­wić błąd Felik­sa Łubień­skie­go, któ­ry miał udział w wyda­le­niu beno­ni­tów. „Twój pra­dziad – usły­szał wkrót­ce po wstą­pie­niu w Anglii do zako­nu z ust ciot­ki – pod­pi­sał dekret wygna­nia redemp­to­ry­stów z Pol­ski, może Two­im zada­niem będzie w przy­szło­ści spro­wa­dzić ich z powro­tem do kra­ju?”
Począ­tek pier­wo­dru­ku Apo­stoł War­sza­wy czy­li żywot bło­gosł. Kle­men­sa Marii Hofbau­era w oprac. o. B. Łubień­skie­go, Mości­ska 1889

Św. Kle­mens łącząc swo­ją oso­bą trzy naro­dy: Cze­chy, Pol­skę i Austrię, był nazy­wa­ny Apo­sto­łem War­sza­wy i Patro­nem Wied­nia, w któ­rym po wygna­niu pozo­stał do koń­ca życia. O. Ber­nard kil­ka­krot­nie nawie­dzał jego grób i, choć wie­le lat spę­dził poza kra­jem, pra­gnął z tym więk­szą żar­li­wo­ścią poznać jak naj­wię­cej szcze­gó­łów zwią­za­nych z pra­cą redemp­to­ry­stów w sto­li­cy. Doce­lo­wo nosił się z zamia­rem ponow­ne­go wskrze­sze­nia dzia­łal­no­ści swe­go zgro­ma­dze­nia w
Wizja św. Kle­men­sa Marii Hofbau­era nad War­sza­wą. Obra­zek dewo­cyj­ny ze zna­mien­ną inskryp­cją oraz wido­kiem Pla­cu Zam­ko­we­go u stóp Świę­te­go, ok. 1909

War­sza­wie. Z deter­mi­na­cją sta­rał się odszu­kać wszel­kie śla­dy zwią­za­ne ze św. Kle­men­sem. W tym celu, gdy tyl­ko uzy­skał zgo­dę władz car­skich na przy­jazd do War­sza­wy w 1883 r., zwie­dził pobe­noń­ski kościół (była w nim wów­czas fabry­ka noży fir­my Ger­lach). Plo­nem poszu­ki­wań i stu­diów były licz­ne uzu­peł­nie­nia do żywo­tu św. Kle­men­sa, z war­szaw­skim epi­zo­dem włącz­nie. Wyda­ny dru­kiem z oka­zji beaty­fi­ka­cji Patro­na War­sza­wy, sta­no­wił waż­ny przy­czy­nek do pozna­nia jego bio­gra­fii napi­sa­nej przez o. Harin­ge­ra.
Ponow­nie w Pol­sce
Wiel­kie marze­nia o. Łubień­skie­go, aby redemp­to­ry­ści mogli z powro­tem odzy­skać kościół św. Beno­na w War­sza­wie, któ­ry był ich pol­ską koleb­ką, dro­gą zako­no­wi pamiąt­ką, nie speł­ni­ły się. Po 75 latach nie­obec­no­ści (1808–1883) – stał się jed­nak moż­li­wy powrót zgro­ma­dze­nia do Pol­ski, jesz­cze za życia o. Ber­nar­da – tak­że do War­sza­wy. Z uwa­gi na uwa­run­ko­wa­nia poli­tycz­ne (nie licząc epi­zo­dycz­nej dzia­łal­no­ści
Por­tret wraz z kar­tą tytu­ło­wą pier­wo­dru­ku Żywo­tu bł. bra­ta Gerar­da Majel­li, autor­stwa o. B. Łubień­skie­go, Kra­ków 1893

pierw­sze­go pol­skie­go redemp­to­ry­sty, o. Jana Pod­gór­skie­go z współ­brać­mi w Piotr­ko­wi­cach koło Kielc w latach 1824–34, zakoń­czo­nej usu­nię­ciem zakon­ni­ków z roz­ka­zu władz car­skich), zgro­ma­dze­nie powró­ci­ło w roku 1883 do ówcze­snej Gali­cji. Fun­da­cja klasz­to­ru w Mości­skach k. Prze­my­śla, sprzy­ja­ła odno­wie­niu jego ist­nie­nia na zie­miach pol­skich oraz jego pomyśl­ne­mu, dal­sze­mu roz­wo­jo­wi. Gdy licz­ba współ­bra­ci wzra­sta­ła, powsta­wa­ły nowe domy: Tuchów (1893), Kra­ków
Zabu­do­wa­nia klasz­to­ru w Mości­skach, ok. 1900

(1903), War­sza­wa (doce­lo­wo 1926). Do zało­że­nia każ­de­go z nich o. Łubień­ski wydat­nie się przy­czy­nił. W roku 1909 – roku kano­ni­za­cji św. Kle­men­sa Hofba Buera – redemp­to­ry­ści pol­scy, pra­cu­ją­cy dotych­czas w ramach Pro­win­cji Wie­deń­skiej, uzy­ska­li praw­ną samo­dziel­ność. Powsta­ła nie­za­leż­na Pro­win­cja Pol­ska z sie­dzi­bą w Kra­ko­wie. Wśród zasad­ni­czych insty­tu­cji zakon­nych, funk­cjo­no­wał wcze­śniej zało­żo­ny wła­sny nowi­cjat i wyż­sze semi­na­rium duchow­ne, a tak­że niż­sze semi­na­rium, tzw. juwe­nat. Obok misjo­nar­skiej posłu­gi, nie zanie­dby­wa­no już wów­czas – według wska­zań św.
Pro­jekt fasa­dy kościo­ła oo. Redemp­to­ry­stów w Kra­ko­wie-Pod­gó­rzu („Na Gór­ce”) na kart­ce kore­spon­den­cyj­nej, 1905

Alfon­sa. Obok popu­lar­nych modli­tew­ni­ków, ksią­żek wyda­wa­nych w Mości­skach, Prze­my­ślu, a zwłasz­cza Kra­ko­wie, uka­zy­wa­ły się prze­kła­dy wie­lu dzieł św. Alfon­sa. Z prac o. Łubień­skie­go, m.in. wyda­no żywot św. br. Gerar­da (4 wyd. w 1928), jego tłu­ma­cze­nie Poko­ju duszy Pio­tra z Alkan­ta­ry (1909), żywot o. Jana Pod­gór­skie­go (1913). Z myślą o kapła­nach i pra­cy dusz­pa­ster­skiej, od 1932 uka­zu­je się kwar­tal­nik asce­tycz­no-dusz­pa­ster­ski „Homo Dei”.
Powsta­nie Pro­win­cji Pol­skiej
Jako rek­tor klasz­to­ru w Mości­skach, o. Łubień­ski wyjeż­dżał kil­ka­krot­nie do War­sza­wy, by w imie­niu prze­ło­żo­nych zgro­ma­dze­nia pro­wa­dzić roz­mo­wy z wła­dza­mi kościel­ny­mi w spra­wie fun­da­cji domu zakon­ne­go w sto­li­cy. Kil­ku ojców od listo­pa­da 1918 r. obsłu­gi­wa­ło na Woli kościół św. Sta­ni­sła­wa, ale dopie­ro poświę­ce­nie w roku 1926 klasz­to­ru i znaj­du­ją­cej się przy nim kapli­cy publicz­nej przy ul. Karol­ko­wej, dało począ­tek fun­da­cji. Pod­czas uro­czy­sto­ści, zwią­za­nej z obję­ciem nowe­go domu, sędzi­wy
Frag­ment ołta­rza głów­ne­go z wize­run­kiem św. Kle­men­sa Hofbau­era

zakon­nik – któ­re­go nazy­wa­no „dru­gim fun­da­to­rem” po św. Kle­men­sie – wygło­sił pamięt­ne kaza­nie. Zamiesz­kał w budyn­ku klasz­tor­nym i z koń­cem 1930 r. obcho­dził w nim jubi­le­usz 60-lecia świę­ceń kapłań­skich. Przy­klasz­tor­na świą­ty­nia para­fial­na, na pamiąt­kę wiel­kiej misji w sto­li­cy św. Kle­men­sa, przy­ję­ła go na swo­je­go patro­na. Bez­po­śred­nio przed II woj­ną świa­to­wą, pol­scy redemp­to­ry­ści pod­ję­li pra­cę misyj­ną w Ame­ry­ce Połu­dnio­wej, a w 1989 ewan­ge­li­za­cję w kra­jach byłe­go Związ­ku Radzieckiego.Aktualnie pra­cu­ją tak­że w Afry­ce, Ame­ry­ce Pół­noc­nej. W samej Euro­pie redemp­to­ry­ści pol­scy pra­cu­ją w nastę­pu­ją­cych pań­stwach: Wło­chy, Austria, Niem­cy, Cze­chy, Dania, Hisz­pa­nia, Por­tu­ga­lia. W Pol­sce pro­wa­dzą obec­nie 16 para­fii z roz­le­głym pro­gra­mem
Dwa współ­cze­sne loga Pro­win­cji War­szaw­skiej CSsR

pra­cy dusz­pa­ster­skiej i kate­che­tycz­nej. Wśród nich jest 6 sank­tu­ariów maryj­nych: w Bar­dzie Ślą­skim, Kra­ko­wie, Tucho­wie, Toru­niu i Nowej Osu­cho­wej i Elblą­gu oraz sank­tu­arium Krzy­ża Świę­te­go w Bra­nie­wie. W Gli­wi­cach trwa­ją przy­go­to­wa­nia do koro­na­cji iko­ny pod tym samym, maryj­nym wezwa­niem w przy­szłym roku (czer­wiec).
Dzi­siej­szy apo­sto­lat
Współ­bra­cia reali­zu­ją cha­ry­zmat gło­sze­nia obfi­te­go Odku­pie­nia przede wszyst­kim przez gło­sze­nie misji i reko­lek­cji. Rów­nież dzia­łal­ność medial­na i wydaw­ni­cza wpi­su­je się w aktu­al­ne zapo­trze­bo­wa­nia pasto­ral­ne, z wyko­rzy­sta­niem nowo­cze­snych środ­ków prze­ka­zu. W gro­dzie Koper­ni­ka, przy para­fii św. Józe­fa, przed 22 laty powsta­ła zna­na dziś
Pamiąt­ko­wy obra­zek ze słyn­ną iko­ną MBNP i her­bem Zgro­ma­dze­nia zamiesz­czo­ny w maryj­nej mono­gra­fii o. Łubień­skie­go (1890)

na całym świe­cie kato­lic­ka roz­gło­śnia Radio Mary­ja, podej­mu­ją­ca apo­sto­lat spo­łecz­no-ewan­ge­li­za­cyj­ny, któ­ry Ojciec Świę­ty Jan Paweł II przy­rów­nał m.in. do „ewan­ge­licz­ne­go siew­cy” (Rzym, 16 paź­dzier­ni­ka 1997). Apo­sto­lat ten został sku­tecz­nie posze­rzo­ny o misję TV Trwam i powsta­nie Wyż­szej Szko­ły Kul­tu­ry Spo­łecz­nej i Medial­nej oraz Wydaw­nic­two Homo Dei, na bazie kra­kow­skie­go, już przed woj­ną wyda­wa­ne­go kwar­tal­ni­ka pod tym samym tytu­łem. Swo­ją obec­ność ewan­ge­li­za­cyj­ną w Inter­ne­cie zazna­cza­ją poprzez m.in. pro­wa­dze­nie redemp­to­ry­stow­skie­go por­ta­lu kazno­dziej­skie­go. Wie­lu współ­bra­ci zaan­ga­żo­wa­nych jest tak­że w dzia­łal­ność nauko­wą na wyż­szych uczel­niach pol­skich i zagra­nicz­nych. Dla przy­go­to­wa­nia nowych pra­cow­ni­ków na niwie Pań­skiej, pro­wa­dzą Wyż­sze Semi­na­rium Duchow­ne w Tucho­wie, nowi­cjat w Luba­szo­wej i postu­lat w Bar­dzie Ślą­skim. Tro­ska o nowe powo­ła­nia wyra­ża się poprzez orga­ni­zo­wa­nie reko­lek­cji powo­ła­nio­wych, dni otwar­tych drzwi, misję Różań­co­we­go Dzie­ła Wspie­ra­nia Powo­łań. Odpo­wia­da­jąc na zna­ki cza­su, misjo­na­rze ze zgro­ma­dze­nia redemp­to­ry­stów gło­szą tak­że spe­cja­li­stycz­ne reko­lek­cje dla ducho­wień­stwa, rodzin zakon­nych i osób świec­kich. Do wiel­kich zasług zgro­ma­dze­nia redemp­to­ry­stów nale­ży rów­nież roz­wój nabo­żeń­stwa do Mat­ki Bożej Nie­usta­ją­cej Pomo­cy, zwa­ne­go Nie­ustan­ną Nowen­ną. Zarów­no w Pol­sce, jak i w wie­lu kra­jach całe­go świa­ta jest to bar­dzo popu­lar­na i ulu­bio­na for­ma uwiel­bie­nia Mat­ki Zba­wi­cie­la. Wia­do­mo, iż w życiu św. Alfon­sa jako zało­ży­cie­la wspól­no­ty zakon­nej, w jej począt­kach, jak i w całej histo­rii zgro­ma­dze­nia, ale tak­że i w dzie­le misyj­nym oraz w ducho­wo­ści same­go o. Ber­nar­da Łubień­skie­go, jest bar­dzo wyraź­nie obec­ny kult Mat­ki Naj­święt­szej. Ta obec­ność Mat­ki Odku­pi­cie­la nie­współ­mier­nie wzro­sła, gdy Ojciec Świę­ty Pius IX w roku 1866 powie­rzył całe­mu zgro­ma­dze­niu wize­ru­nek Madon­ny z Dzie­ciąt­kiem i dwo­ma anio­ła­mi trzy­ma­ją­cy­mi Arma Chri­sti, i zapro­sił ich uro­czy­stym bre­ve do sze­rze­nia w całym świe­cie Jej kul­tu. Iko­na, od wie­ku XV zna­na w Wiecz­nym Mie­ście, dzię­ki posłu­dze ducho­wych synów św. Alfon­sa w koście­le pod jego wezwa­niem przy Via Meru­la­na 31, sta­ła się naj­bar­dziej zna­ną i w nie­zli­czo­nej licz­bie kopii zado­mo­wi­ła się na wszyst­kich pię­ciu kon­ty­nen­tach. Rzym­skie SANTUARIO DELLA MADONNA PERPETUO SOCCORSO, ze świę­tą iko­ną o kre­teń­sko-bizan­tyń­skiej pro­we­nien­cji, jest odwie­dza­ne przez piel­grzy­mów z całe­go świa­ta. Pierw­sza z rzym­skich kopii, któ­re w ilo­ści ponad 70 wize­run­ków o. Ber­nard spro­wa­dził oso­bi­ście do kra­ju, tra­fi­ła do klasz­to­ru w Mości­skach (1883). Inna zna­la­zła się w Tucho­wie. Pod­czas uro­czy­stej intro­ni­za­cji, 10 wrze­śnia 1899 r., jako autor kil­ku, wie­lo­krot­nie wzna­wia­nych modli­tew­ni­ków do MBNP oraz opra­co­wa­ne­go po pol­sku nabo­żeń­stwa ku Jej czci, wygło­sił wzru­sza­ją­ce kaza­nie. Uko­ro­no­wa­ne wize­run­ki Bole­snej Madon­ny pod wezwa­niem Nie­usta­ją­cej Pomo­cy znaj­du­ją się w Pol­sce w: Pozna­niu, Toru­niu, Kra­ko­wie, Elblą­gu.