Tygodnik Rodzin Katolickich „Źródło”
ul. Kazimierza Wielkiego 18/3
30-074 Kraków

Sekretariat: 12 423-22-57
Redakcja: 12 421-75-49
Prenumerata: 12 422-74-18

Wśród górali świata

51. Międzynarodowy Festiwal Folkloru Ziem Górskich

Już od pół wie­ku zako­piań­ski festi­wal przy­cią­ga tłu­my wiel­bi­cie­li nie­po­wta­rzal­nym uro­kiem. Przez osiem festi­wa­lo­wych dni (16–23 sierp­nia br.) pod Gie­won­tem trwa­ły fascy­nu­ją­ce spo­tka­nia z góral­ską tra­dy­cją, muzy­ką, śpie­wem, tań­cem, stro­jem, sztu­ką ludo­wą, kuch­nią. Obok zespo­łów pol­skich, wstą­pi­ły w kon­kur­so­we szran­ki i rywa­li­zo­wa­ły o Zło­te, Srebr­ne i Brą­zo­we Ciu­pa­gi gru­py folk­lo­ry­stycz­ne z Buł­ga­rii, Ukra­iny, Sło­wa­cji, Węgier, Mace­do­nii, Ser­bii, Włoch, Tur­cji i Nepa­lu. Z festi­wa­lem – jak co roku – zwią­za­nych było wie­le inspi­ru­ją­cych imprez towa­rzy­szą­cych. Nie­ste­ty, festi­wa­lo­wa radość zosta­ła w dra­ma­tycz­ny spo­sób prze­rwa­na – tra­ge­dią w Tatrach.

 Smut­na domi­nan­ta

Kon­cert fina­ło­wy w pią­tek 23 sierp­nia, ze wzglę­du na trwa­ją­cą żało­bę, ogra­ni­czył się do ogło­sze­nia wyni­ków kon­kur­su i wrę­cze­nia nagród, bez czę­ści arty­stycz­nej. Instru­men­ta­li­ści i woka­li­ści, człon­ko­wie zespo­łów folk­lo­ry­stycz­nych tego dnia już w Sank­tu­arium Mat­ki Bożej Fatim­skiej śpie­wa­li reli­gij­ne pie­śni żałob­ne i modli­li się o pokój, a tak­że za ofia­ry oraz poszko­do­wa­nych w wyni­ku gwał­tow­nej burzy z pio­ru­na­mi, któ­ra prze­szła dzień wcze­śniej po pol­skiej i sło­wac­kiej stro­nie Tatr. W duchu soli­dar­no­ści ze wszyst­ki­mi dotknię­ty­mi jed­nym z naj­tra­gicz­niej­szych wyda­rzeń w histo­rii pol­skich gór, rów­nież pod­czas fina­ło­we­go spo­tka­nia wyko­na­no kil­ka smut­nych utwo­rów, a na sce­nie, roz­świe­tlo­nej sym­bo­licz­ne świe­ca­mi, wszy­scy uczest­ni­czy­li w krót­kiej modli­twie.

Bur­mistrz Zako­pa­ne­go Leszek Doru­la, zwra­ca­jąc się do gości i uczest­ni­ków festi­wa­lu, orga­ni­za­to­rów oraz obec­nych na uro­czy­sto­ści przed­sta­wi­cie­li władz mini­ste­rial­nych i samo­rzą­do­wych, wyra­ził wdzięcz­ność, że „w obli­czu tra­ge­dii potra­fi­li­śmy się jed­no­czyć, współ­czuć i poma­gać”. Zazna­czył rów­nież, że „finał w tym momen­cie został tro­chę z boku”, ale „roz­da­li­śmy nagro­dy i mam nadzie­ję, że mimo wszyst­ko będą wszy­scy dobrze wspo­mi­nać ten festi­wal”. Arcy­pa­sterz Archi­die­ce­zji, ks. abp Marek Jędra­szew­ski w tym dniu zło­żył kon­do­len­cje na ręce rodzin ofiar tra­ge­dii, pole­ca­jąc tych co zgi­nę­li, oso­by ran­ne i poszko­do­wa­ne Mat­ce Bożej Kró­lo­wej Tatr. Oso­bi­ście odwie­dził ran­nych w szpi­ta­lach Zako­pa­ne­go i Kra­ko­wa, a tak­że spo­tkał się z ratow­ni­ka­mi w zako­piań­skiej Księ­żów­ce.

Zako­piań­skie reflek­sje

W towa­rzy­szą­cym festi­wa­lo­wi hym­nie „Góro­le, góro­le / Góral­sko muzy­ka / Cały świat oben­dzies / Ni ma takiej nika” – z publicz­no­ścią wyko­ny­wa­no przy­śpiew­ki wesel­ne. Moty­wem wio­dą­cym w tym roku był bowiem wątek „wesel­nych nut”, wraz z poka­zem góral­skiej mody wesel­nej Pań­stwa Mło­dych w corocz­nym kon­cer­cie „Muzy­ki Łuku Kar­pat”. Rodzi­my obrzęd tra­dy­cyj­ne­go, góral­skie­go wese­la o szcze­gól­nej ran­dze spo­łecz­nej, obu­do­wa­ny sze­re­giem sym­bo­licz­nych gestów i utrwa­lo­nych tra­dy­cją zacho­wań, został poprze­dzo­ny orsza­kiem wesel­nym i następ­nie zapre­zen­to­wa­ny w wio­sce festi­wa­lo­wej w wyko­na­niu Zespo­łu Góral­skie­go im. Klim­ka Bachle­dy z Zako­pa­ne­go, jed­ne­go z gospo­da­rzy tego wyda­rze­nia pod Tatra­mi. Nie zabra­kło też wspól­nej zaba­wy z „gość­mi wesel­ny­mi”. Pie­lę­gno­wa­ne­mu obrzę­do­wi wesel­ne­mu, w uję­ciu etno­gra­ficz­nym, poświę­co­no rów­nież towa­rzy­szą­cą festi­wa­lo­wi mię­dzy­na­ro­do­wą kon­fe­ren­cję nauko­wą „Wese­le. Mię­dzy prze­szło­ścią a teraź­niej­szo­ścią” oraz wysta­wę ple­ne­ro­wą „Wese­le daw­niej i dziś”.

Świę­to­wa­niu 100-lecia powo­ła­nia Związ­ku Pod­ha­lan oraz 115. rocz­ni­cy powsta­nia Związ­ku Góra­li mia­ła z kolei towa­rzy­szyć w namio­cie festi­wa­lo­wym wiel­ka Gala Jubi­le­uszo­wa w Dniu Góra­li Pol­skich, odwo­ła­na jed­nak z uwa­gi na dra­ma­tycz­ne oko­licz­no­ści. Zwią­zek ten, jako jed­na z naj­więk­szych i naj­star­szych orga­ni­za­cji w kra­ju, obok ochro­ny kra­jo­bra­zu i śro­do­wi­ska natu­ral­ne­go, kul­ty­wu­je regio­nal­ne dzie­dzic­two ojców, a tak­że pie­lę­gnu­je odręb­no­ści kul­tu­ro­we góra­li rejo­nu Pod­ta­trza. W pamię­ci pozo­stał wymow­ny hołd Pod­ha­lan, zawsze wier­nych Kościo­ło­wi i Ojczyź­nie, pod Wiel­ką Kro­kwią, o któ­rych Jan Paweł II powie­dział, że: „Na was zawsze moż­na liczyć!”.

W nur­cie góral­skiej tra­dy­cji – „To co jest w nas!”

Tego­rocz­ne zespo­ły góral­skie z Euro­py oraz dale­kiej Azji, uczest­ni­czą­cy w festi­wa­lo­wych, punk­to­wa­nych przez jury kon­cer­tach kon­kur­so­wych, pod­czas Dni Naro­do­wych w wio­sce festi­wa­lo­wej, mie­li moż­li­wość wspól­nie z publicz­no­ścią bawić się, śpie­wać, tań­czyć. Zło­tą Ciu­pa­gę i wie­le innych nagród zdo­był zespół „Bre­zni­chan­ki” z Buł­ga­rii, pierw­szy raz wystę­pu­ją­cy pod Tatra­mi, wraz z Zespo­łem Regio­nal­nym „Śwar­ni” z Nowe­go Tar­gu (w kate­go­rii tra­dy­cyj­nej) oraz Muz­sla Folk Dan­ce Ensem­ble z Węgier (w kate­go­rii sty­li­zo­wa­nej). Ten ostat­ni ode­brał też Nagro­dę Dzien­ni­ka­rzy, Ciu­pa­gę ze zbyr­ka­dła­mi. Mię­dzy­na­ro­do­wy Kon­kurs Kapel, Instru­men­ta­li­stów i Śpie­wa­ków Ludo­wych im. Wła­dy­sła­wa Tre­bu­ni-Tut­ki wygra­ła kape­la Muzy­ka Macie­ja Obroch­ty, a spe­cjal­ną nagro­dę Saba­ło­we Gęśle dostał Paweł Basa­ty­ga za żywio­ło­we wyko­na­nie nut wesel­nych.

Do atrak­cji festi­wa­lo­wych nale­ża­ły rów­nież inne kon­kur­sy, wysta­wy, na Dol­nej Rów­ni Kru­po­wej zor­ga­ni­zo­wa­ny Kier­masz Sztu­ki Ludo­wej i Rze­mio­sła Arty­stycz­ne­go. Wiel­kim zain­te­re­so­wa­niem cie­szy­ły się rów­nież ani­ma­cje dla dzie­ci oraz warsz­ta­ty sztu­ki i ręko­dzie­ła pod­ha­lań­skie­go w Cen­trum Kul­tu­ry Rodzi­mej w Wil­li Czer­wo­ny Dwór przy ul. Kaspru­sie 27.

Boże­na Weber

Fot. Biu­ro Pra­so­we 51. MFFZG w Zako­pa­nym pod kier. Anny Kar­piel-Sem­be­rec­kiej